Steeds meer signalen om mij heen die de komst van een nieuw soort werknemer inluiden. Schijn, smalle focus of toch een maatschappelijke kentering?

Een nieuwe werknemer die wordt neergezet als een flexibele ondernemende werknemer 2.0. Iemand die weinig behoefte heeft aan sturing, maar juist meer vrijheid wil en zijn eigen professionaliteit ten toon wil spreiden. Een werknemer die zelf wil bepalen, gehoord wil zijn en meer moeite lijkt te hebben met regelgeving. Klinkt hier de ‘grenzeloze jeugd’ niet ook een beetje door? Een werknemer die snel actie verwacht als hij of zij iets vraagt, maar ook een werknemer die niet snel te porren is voor vast netwerken, instituties en gebondenheid aan een werkgever. Nee liever meer losse verbanden zoekt, waar het ook zonder schroom gemakkelijk ‘ontvrienden’ is.

Sluit onze maatschappij aan op deze nieuwe werknemer? De ‘early adapter’ die vindt wel zijn weg, die bedenkt iets dat passend is tot het weer knelt. Is er überhaupt wel een grote groep werknemers die in meer of mindere mate geniet van onze maatschappelijke verworvenheden en lijkt te verlangen naar meer vrijheid en zelfbeschikking op de flexibele werkplek?  Is er niet juist een veel grotere groep ‘traditionelen’ die luidt en duidelijk vast wenst te houden aan de vele zekerheden uit het verleden? Zekerheden die meer en meer als sneeuw voor de zon lijken te smelten. De maatschappij om ons heen verandert in een snel tempo, klimaat, economie, techniek , de wereld wordt steeds kleiner. Volgt hieruit dan niet vanzelf een nieuwe groep werknemers?

De huidige werknemer is al veel langer een welvarende ondernemende burger. Aangepast  aan het veranderde wereldbeeld. Natuurlijk, niet iedereen gaat het in financieel en sociaal opzicht uitstekend. Maar het industriële tijdperk met omvangrijke armoede en uitbuiting ligt al heel ver achter ons. Met de vele veranderingen sindsdien zijn ook geluiden van nieuwe soorten werknemers niet vreemd en sluiten in de tijd vrijwel naadloos aan op de maatschappelijke ontwikkelingen. Het zijn niet langer de vragen of en hoe de maatschappij aansluit, of er een nieuwe groep is en hoe groot,  maar of de nieuwe werknemer van vandaag juist zelf nog actief bijdraagt aan. Oftewel laat de nieuwe werknemer wel voldoende doorklinken hoe hij zijn of haar positie in de maatschappij ziet, werkzaamheden wenst in te richten,de afhankelijkheid van regels ziet en hoeveel bijdrage er rest voor het collectief. Laat de nieuwe werknemer voldoende van zich horen? Bij vakbonden, werkgevers, politiek, beroepsverenigingen en op de werkplek, of in nieuwe verbanden. En zoeken de bestaande instituties voldoende aansluiting bij deze ontwikkelingen. De kans dat de boot gemist wordt is voor beiden zeker aanwezig. Dan wordt het eenzaam op de kade, zwaaiend naar de vertrekkende nieuwe werknemer, die op zijn of haar beurt de koers van de boot bepaalt of zich gemakzuchtig laat koersen door anderen naar een richting die toch anders is dan de gedachte bij vertrek.